Wat doen andere gemeenten tegen pesticiden? Het korte antwoord: meer dan West Betuwe. En geen van hen wacht op ons.

Westerveld: een lelievrije zone

Gemeente Westerveld in Drenthe stelde na jarenlange klachten over bestrijdingsmiddelen uit de lelieteelt een lelievrije zone rond woonkernen in.[1] Westerveld is niet de rijkste of de grootste gemeente van Nederland. Het is een plattelandsgemeente met dezelfde afwegingen als West Betuwe — en zij koos ervoor om door te pakken.

West Betuwe zelf: vijftig meter als uitgangspunt

In West Betuwe geldt vijftig meter tussen boomgaarden en woningen als uitgangspunt, maar volgens de wethouder wordt per situatie al maatwerk toegepast. In februari 2026 vroegen ChristenUnie en Verenigd West Betuwe de raad zelfs om kortere afstanden toe te staan.[2]

Het komende coalitieakkoord biedt de gelegenheid om die vijftig meter vast te leggen en te handhaven. Wat nu een uitgangspunt is, kan bindend worden.

Europa: niet wachten

De Europese Farm to Fork-strategie wilde het gebruik en het risico van chemische bestrijdingsmiddelen vóór 2030 halveren.[3] Het bijbehorende wetsvoorstel trok de Europese Commissie in februari 2024 echter in.[4] Wie wacht op Brussel, wacht lang — juist daarom komt het aan op gemeenten.

De vraag aan de raad

Aan het einde van dit verhaal rest één vraag — niet aan ons, maar aan de raadsleden van West Betuwe. Waarom doen wij minder dan Westerveld? «Wij zijn een landbouwgemeente» kan geen antwoord zijn, want Westerveld is dat ook.

Het coalitieakkoord wordt op dit moment geschreven. Het is een eenmalige kans om vast te leggen wat eerder al was begonnen. Het sjabloon ligt klaar, de voorbeelden zijn er. Wat West Betuwe nog nodig heeft, is de moed om mee te doen.

En als die moed ontbreekt, dan willen wij graag weten waarom.

Wat u kunt doen: stuur deze week een bericht aan uw raadslid. Vraag of het coalitieakkoord pesticidenbeleid bevat. Vraag of de vijftig meter rond woningen, scholen en speelplaatsen in het nieuwe beleid wordt vastgelegd. Houd hen aan hun woord — daarvoor zijn zij gekozen.

Correctie (20 oktober 2026): de eerste versie noemde voorbeelden uit Lochem en Alphen-Chaam, een VNG-motie met 86 procent steun, een glyfosaatverbod van de provincie Gelderland en een «informele spuitzone uit 2021 die in een la ligt». Die beweringen konden wij niet verifiëren of bleken onjuist, en zijn geschrapt. De passage over West Betuwe en die over Farm to Fork zijn gecorrigeerd met bronnen.