Een schone Betuwe is een keuze

De Betuwe is een van de mooiste fruitteeltgebieden van Nederland. Ze kan ook een van de schoonste worden — met bufferzones, openbare metingen en middelenverboden die de gemeente al onder de Omgevingswet mág inzetten. Wij houden de raad scherp op die keuze.

23
pesticiden gemiddeld in het slaapkamerstof van omwonenden van fruitboomgaarden in Buren — onze buurgemeente.
Burgeronderzoek gemeente Buren

Wie wij zijn

Betuwe Gif Vrij is een onafhankelijke bewonersgroep in West Betuwe. Wij zijn geen politieke partij en geen commerciële organisatie — wij volgen het gemeentelijke pesticidenbeleid, archiveren raadsbesluiten en spreken raadsleden aan op hun verantwoordelijkheid.

Wat wij doen

Coalitievorming en raadsbesluiten monitoren, partijstandpunten bijhouden, juridische instrumenten in kaart brengen, en bewoners, telers en organisaties verbinden in een brede coalitie voor een gifvrije Betuwe.

Het probleem

Gif in onze tuinen, onze huizen, onze longen

Jaar na jaar worden de boomgaarden van West Betuwe besproeid met tientallen chemische bestrijdingsmiddelen. Resten daarvan komen terecht in onze huizen, in het oppervlaktewater dat de drinkwaterbedrijven innemen, en in onze lichamen.

Burgeronderzoek in de naburige gemeente Buren vond gemiddeld 23 verschillende pesticiden in het slaapkamerstof van omwonenden van fruitboomgaarden. Ruim de helft daarvan was afkomstig uit de landbouw.

De Gezondheidsraad erkent het verband tussen blootstelling aan pesticiden en ernstige neurologische aandoeningen als Parkinson en ALS. Het RIVM bevestigt dat circa 90.000 Nederlanders binnen 50 meter van intensieve teelt wonen. In de Betuwe is dat geen statistiek — het is de werkelijkheid van onze buren.

De feiten liegen niet

73%
van de Nederlanders vindt dat de 30 giftigste pesticiden verboden moeten worden voor 2030
Multiscope / PAN-NL
65%
wil spuitvrije bufferzones van minstens 100 meter rondom woningen
Multiscope / PAN-NL
90.000
Nederlanders wonen binnen 50 meter van een perceel waar intensief gespoten wordt
RIVM
4,5%
van het Nederlandse landbouwareaal is biologisch — een van de laagste cijfers in Europa
PAN Europe
156
verschillende pesticiden aangetroffen in de Nederlandse innamepunten voor drinkwater
KWR / Vewin (2025)
1e
rechterlijk verbod op pesticiden bij lelievelden — precedent voor verdere beperkingen
Rechtbank Noord-Nederland

Wat doen pesticiden met je lichaam?

De wetenschappelijke consensus is helder: blootstelling aan bestrijdingsmiddelen verhoogt het risico op ernstige aandoeningen — bewezen door decennia van onderzoek.

Parkinson

Wie in de buurt van bespoten boomgaarden woont, heeft een significant hogere kans op de ziekte van Parkinson. De aandoening tast het zenuwstelsel aan en leidt tot trillen, stijfheid en progressief verlies van motoriek.

Bron: Gezondheidsraad 2019/16 — gezondheidsraad.nl

Kanker

Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) classificeerde glyfosaat — wereldwijd het meest gebruikte pesticide — als "waarschijnlijk kankerverwekkend" (Groep 2A). Onderzoek toont verbanden met non-Hodgkin lymfoom en andere bloedkankers.

Bron: IARC Monograph 112 (2015) — iarc.who.int

Ontwikkeling van kinderen

Zwangere vrouwen en jonge kinderen lopen het grootste risico. Blootstelling tijdens de zwangerschap wordt gelinkt aan neurologische ontwikkelingsstoornissen, ADHD-achtige symptomen en cognitieve achterstand.

Bron: WHO Factsheet (2022) — who.int

Vier pijlers, één doel

Alle legale middelen inzetten. Systematisch, gedocumenteerd, onvermoeibaar.

Politieke invloed

Coalitievorming en raadsbesluiten volgen, partijstandpunten bijhouden, raadsleden aan hun beloften houden.

Juridische druk

De gemeente houden aan haar wettelijke plicht om bewoners te beschermen tegen schadelijke stoffen.

Boeren ondersteunen

Samenwerken met telers die willen omschakelen naar biologische en laag-pesticide teelt.

Coalitie bouwen

Bewoners, lokale organisaties en landelijke koepels verbinden in een breed netwerk.

Wat kan ik zelf doen?

1

Spreek je raadsleden aan

Raadsvergaderingen zijn openbaar. Schrijf in voor het spreekrecht, kom langs of mail je fractievoorzitter rechtstreeks. Politici luisteren naar hun kiezers.

2

Volg de coalitie en raadsbesluiten

Schrijf je in voor onze updates en weet wanneer er over bufferzones, omgevingsplan of pachtvoorwaarden wordt gesproken.

3

Koop biologisch voedsel

Het EU-biologo (een groen blad met sterren) herken je makkelijk in de supermarkt. Jouw koopgedrag stuurt de markt en beschermt je gezin.

4

Praat met je buren

Deel wat je weet over pesticidegebruik in de buurt. Bewustwording is de eerste stap; samen sta je sterker dan alleen.

5

Gifvrij op je eigen erf

Gebruik geen bestrijdingsmiddelen in je eigen tuin. Kies voor wieden, mulchen of biologische alternatieven.

Krijg een mail wanneer de raad over pesticiden stemt

Geen nieuwsbrief vol ruis — alleen een korte update wanneer er iets gebeurt dat ertoe doet. Geen advertenties, geen verkoop van je gegevens.

De raad staat onder ons toezicht

Vier jaar lang houden wij de gemeenteraad West Betuwe verantwoordelijk voor een concreet pesticidenbeleid. Punt.